مشکل ما در مساله پوشش، تعاریف خودمان است ( 14 آذر 1396 )

 

مسعود کوثری پژوهشگر و حمید قبادی دبیر کارگروه مد و لباس به بهانه نمایش مستند «بهت میاد» درباره مد و پوشش اظهار نظر کردند.

به گزارش سوره سینما، جلسه نمایش و نقد و بررسی فیلم مستند «بهت میاد» به کارگردانی محمدحسن یادگاری شب گذشته 13 آذرماه با حضور دکتر مسعود کوثری پژوهشگر حوزه ارتباطات، فرهنگ و جامعه‌شناسی و حمید قبادی دبیر کارگروه مد و لباس در تالار سوره حوزه هنری برگزار شد.

قبل از نمایش مستند محمدحسن یادگاری کارگردان بیان کرد: خوشحالم که این مستند با حمایت و همکاری جایی مثل حوزه هنری ساخته شد چون نوع برخورد با مساله مد و زیبایی، ارائه حجاب و مسایلی از این قبیل به درستی تعیین تکلیف نشده و ما نیاز به رویکردی داشتیم که خطوط قرمزها را بداند تا بتوانیم مستندی را با موضوع حجاب و پوشش نمایش دهیم. اینکه یک سازمان آزادانه و جدی به این مقوله بپردازد خیلی مهم است چرا که ما در حال حاضر برای پخش تلویزیونی این مستند به مشکل خوردیم.

وی افزود: این مستند به موضوعی می پردازد که پیش از این درباره آن کار نشده بود و صرفا تاریخ شفاهی آن را روایت می کرد. کلید واژه اصلی این مستند مد و زیبایی است که متاسفانه به شکل جدی کمتر به آن پرداخته می شود. موضوعات اجتماعی و فرهنگی هم از نظر حمایتی نادیده گرفته می شوند هم در بحث سرمایه گذار غالبا به مشکل بر می خورند. من هم می توانستم موضوعات ساده ای که وقت کمتر و بودجه بهتری داشت را کار کنم اما مساله اصلی من دغدغه های دیگری است که نیاز به نگاه متفاوت دارد.

سپس شیرین معصومی مدیر تولید پروژه نیز در بیان نکاتی گفت: طرح اولیه این مستند مربوط به سال 91 است و ما بیش از 5 را به تحقیق و پژوهش های سخت پرداختیم. همیشه شاگردان من دغدغه این را داشتند که زیبا به نظر برسند و برای این مهم هیچ مرجعی نداشتند. من به عنوان کسی که به سبک پوشش ایرانی اسلامی معتقد است می گویم باید در این زمینه یک اندیشه و روش درست داشته باشیم اما متاسفانه سیاستگذاران این عرصه خیلی دلسوز نبودند و هر آنچه مد می شد را می گفتند به زودی می گذرد.

وی افزود: به نظر من این مستند کاملا پتانسیل سریال شدن دارد چون نکات بسیاری برای طرح دارد که به دلیل محدودیت زمانی امکان گنجاندن آن وجود نداشت. بسیاری از افراد هم از مصاحبه در این مستند شانه خالی کردند چون حرفی برای گفتن نداشتند. مراجع نیز می گفتند باید به قرآن و احادیث رجوع کنید اما جوانان امروز قبول نمی کنند. در حالیکه رسانه های غربی برای همه چیز با جزییات برنامه ریزی کرده است ما نسبت به پوشش زنان بی توجهیم و یادمان باشد اگر ما این موضوع را جدی نگیریم پای بیگانگان را باز خواهیم کرد.

پس از این سخنرانی مستند «بهت میاد» نمایش داده شد و بعد از آن نشست نقد و بررسی با حضور مسعود کوثری پژوهشگر حوزه ارتباطات، فرهنگ و جامعه شناسی و حمید قبادی دبیر کارگروه مد و لباس برگزار شد. کوثری در ابتدای سخنان خود بیان کرد: بحث مد، وضعیت لباس و پوشش یک فرایند جدایی ناپذیر از اتفاقات جهان است و تنها به کشور ما مربوط نمی‌شود. من داوری در فیلم را خیلی نپسندیدم و به نظرم نتیجه گیری راه گشا نیست. در هر دوره مد از یک جایی نشات گرفته و هیچ نقطه ثابتی برای آن وجود ندارد. مد یک مصالحه است که همیشه می تواند اتفاق بیفتد. قطعا برای برخی سودآور است و پول زیادی به جیب می زنند اما فرایند مد جزو جدایی ناپذیر است.

وی افزود: قضاوت این اثر درباره مد را سرگردان احساس می کنم و به نظرم به این سادگی نمی توان درباره آن پاسخی داد کاش مستند خود را درگیر پاسخ نمی کرد چون شروع آن که با طرح موضوع همراه بود خیلی خوشایند و جذاب بود اما از جایی به بعد ریتم تغییر کرد. به هر حال همینکه کسی جسارت کرده و این موضوع پرداخته موضوع کمی نیست.

قبادی نیز در ادامه بحث مطرح کرد: مساله مد همیشه وجود داشته اما قدیم ترها راحت از آن عبور می کردیم ولی امروزه پی بردیم که می تواند یک شاخصه برای استقلال فرهنگی و اقتصادی باشد. به همین خاطر تا جایی توجه مان را پیش برده ایم که تبدیل به قانون شده است و از این بابت نکته قابل تاملی است.

قبادی در تکمیل این جلسه بیان کرد: مد 2 عنصر ثابت دارد اول اصول علمی تعریف شده در دنیا و دوم عناصر محتوایی و مفهومی. مدسازان دنبال یکسان کردن ظاهر و پوشش و سبک زندگی هستند.

کوثری در ادامه گفت: مد در حال حاضر یک مساله تاثیرگذار است و همیشه هم از جای دیگر نیامده است. به عنوان مثال ما در دوره تیشرت هایی داشتیم که با خوشنویسی تزیین شده بودند یا زمانه هم عکس شهدا را روی لباس چاپ می کردیم و دیگران هم از آن استقبال کرده بودند. همین که عناصر می توانند تبدیل به مصالحه شوند مد شکل می گیرند. خلاقیت همیشه برای سایرین جذاب است و می توانند برای دیگران الهام بخش باشد.

وی ادامه داد: ما چارچوب هایی برای خودمان چیده ایم که امروز هم گرفتارمان کرده است. اول مانتوی سیاه وارد کردیم بعد که خواستیم آن را با رنگ ها درهم بی آمیزیم دچار مشکل شدیم. اتفاقا مانتو اصلا مد ایرانی و اسلامی نیست و همانطور که واژه اش هم می گوید از فرانسه آمده است. مشکل ما در مساله مد و پوشش تعاریف خودمان است و همیشه هم نمی توان همه چیز را تقصیر غربی ها انداخت.

وی اشاره کرد: نگرش درون جامعه باید به برخی مسایل تغییر کند تا دیگران هم راه نفوذ نداشته باشند. اگر در مجامع بزرگتر به زن فرصت بروز توانایی‌هایش را بدهید او دیگر فرصتی برای آرایش و تقلیدهای کورکورانه از مد را پیدا نمی کند. هر محدودیتی از این طرف بیرون زدن از سمت دیگر را در پی دارد. عرصه های ما در جامعه بدون مرز شده اند و مردم جامعه ما دیگر نمی دانند تفاوت لباس پوشیدن در بازار با مهمانی و سرکار چیست.

قبادی نیز در پایان بیان کرد: مد یک فرایند است که بر اثر عوامل مختلف شکل می گیرد و اگر تک بعدی به آن نگاه کنیم اشتباه است. برخی مسایل در قالب پوشش و آرایش بروز می کنند ولی دلیل دیگری دارند. ما باید عامل موثری این جریان را بررسی کنیم تا به نتیجه گیری درستی برسیم.