ما نمی‌جنگیم، دفاع می‌کنیم/ معرفی «تنگه ابوقریب»

منتشر شده در 21 مرداد 1397
ما نمی‌جنگیم، دفاع می‌کنیم/ معرفی «تنگه ابوقریب»

تنها ادعای فیلم توکلی به تصویر کشیدن حقیقت جنگ بدون ممیزی و شعار است. 

 الناز نعمتی: خلاصه داستان: در ٢١ تیرماه ١٣۶٧، حمله وسیعی سراسر جبهه جنوب را درگیر می کند، یکی از نقاط حساسی که دشمن قصد عبور از آن و رسیدن به شهرها و جاده های کلیدی ایران را دارد تنگه ابوقریب است؛، تنگه‌ای که نام و خاطره اش در میانه تاریخ رسمی روزهای پایانی جنگ گم شده. تنگه ای که محل مقاومت افراد گردان عمار بود.

 

عوامل فیلم: نویسنده و کارگردان: بهرام توکلی/ تهیه کننده: سعید ملکان/ بازیگران: امیر جدیدی، جواد عزتی، حمیدرضا آذرنگ، مهدی پاکدل، علی سلیمانی، مهدی قربانی و.../ مدیر فیلمبرداری: حمید خضوعی ابیانه/ موسیقی: حامد ثابت/ تدوین: میثم مولایی/ محصول سازمان فرهنگی اوج.


صحبتهای عوامل فیلم:

بهرام توکلی: مهمترین منبع ما مستندهایی است که در دسترس است و تکیه ما هم در این فیلم بر مستندهای جنگی بود. اما برای همه صحنه‌های این فیلم فیلتری که در ذهنم وجود داشت این بود که صحنه‌ها حتما به جنگ خود ما نزدیک باشد. قصد آزار دادن مخاطب را نداشتیم. طراحی صحنه‌ها برای نزدیک شدن به صحنه‌های جنگی و اتفاقی بود که رخ داده است. طبیعی است که وقتی می‌خواهیم فیلم جنگی ببینیم با این صحنه‌ها مواجه می‌شویم.

امیر جدیدی: اگر در این فیلم یک نفر از صددرصد توانش استفاده نمی‌کرد کار به خوبی پیش نمی‌رفت. من در این فیلم بازی نمی‌کردم بلکه فکر می‌کردم باید بجنگم. درباره کاراکتری که در فیلم بازی می‌کنند با آقای توکلی ابتدا به یک جمع‌بندی رسیدیم و بعد دیگر می‌جنگیدیم.

جواد عزتی: تنگه ابوقریب جزء معدود فیلم‌هایی بود که وسط آن آرزو کردم کاش در آن نباشم و مثل بقیه مخاطبان فیلم را می‌دیدم و زار می‌زدم. تلاش دوستان در این فیلم ادای دین کردن به افرادی بود که این روز را رقم زدند، روزی که در تاریخ گم شده است. 


آنچه منتقدان گفتند:

سایت سینمایی نقد فارسی: «تنگه ابوقریب» روایت قصه کمتر گفته شده ی مربوط به روزهای آخر جنگ تحمیلی است. جایی که رزمنده های تازه بازگشته از مناطق جنگی به دلیل خطر ورود عراق به اندیمشک از طریق «تنگه ابوقریب» ناچار به بازگشت به مناطق جنگی هستند. با مرور کارنامه کاری بهرام توکلی می توان دریافت در مقام نویسنده و کارگردان همواره در خلق شخصیت های بدیع تلاش موفقی داشته است؛ در «تنگه ابوقریب» هم شاهد شخصیت های رزمنده ای هستیم که تفاوت زیادی با تیپ رزمنده ی سینمای ایران دارند و جزییات این شخصیت پردازی موفق به گونه‌ای است که خصوصیات رفتاری خود شخصیت های فیلم هم متمایز از هم هستند.

خبرآنلاین: فیلم به معنای واقعی کلمه تجربه جدیدی در سینمای دفاع مقدس به شمار میرود. از فیلمبرداری صحنههای فیلم که به بهترین حالت خود در راستای فضای مدِنظر نویسنده و کارگردان قرار دارد، نمیتوان گذشت. همان طور که گفته شد فیلم می خواهد جوانِ امروزیِ جویایِ حقیقت و البته واقعیتِ جنگ را با آن مواجه کند و این مسئله بدون اتخاذ این دکوپاژهای دقیق و سینمایی ابتر میماند. همین یک دلیل کافیست تا بدانید تنگه ابوقریب را حتما باید بر پرده سینما دید تا بتوان نتیجه تلاش دست اندرکاران فیلم و بخصوص استاد حمید خضوعی ابیانه را به درستی و کامل دریافت کرد. از طرفی جلوه‌های ویژه میدانی و بصری فیلم نیز در اوج خودش قرار دارد و بدون شک مخاطب ایرانی را با حسی غرورانگیز از تواناییهای فنی ملی مواجه می سازد که از لحاظ تکنیک می‌تواند پا به پای سینمای دنیا پیش برود و از این حیث باید به محسن روزبهانی، جواد مطوری و تیمش دست مریزاد گفت.

مجله سیمرغ: فیلم جدید بهرام توکلی همه مؤلفه‌های ژنریک یک فیلم جنگی درجه‌یک را در خود دارد، از قهرمانی که قرار است برگردد مرخصی و در آخرین لحظه تصمیمش را تغیر می‌دهد و زیر همه چیز می‌زند و تا انتهای خط هم می‌رود تا پسربچه نوجوانی که نماد سادگی و معصومیت است علت حضورش در سینه‌کش جبهه برای آن است که ما به‌عنوان مخاطب زشتی‌ها‌ و پلشتی‌های جنگ و جنگیدن رو ازنقطه‌نظر او ببینیم تا مرگ قهرمانان اسلوموشن‌گونه کاراکتر‌های قصه در پایان فیلم وقتی موسیقی حماسی حامد ثابت به اوج می‌رسد؛ و حتی شعاری بودن برخی دیالوگ‌ها که اتفاقاً در راستای وفاداری به ژانری است که فیلم به آن تعلق دارد. 


نظر من را بخواهید:

آنچه منتقدان پس از تماشای فیلم «تنگه ابوقریب» به آن اذعان داشتند فضا و حال و هوای متفاوت این فیلم در ژانر جنگی کشورمان بود. این نظر کاملا درست است چراکه این فیلم مخلوق کارگردانی است که ذهنیت و ذوق سینمایی اش(فارغ از کیفیت آثارش) در سینمای ایران منحصر به فرد است و این را پیش از این هم با ساخت فیلم‌هایی متفاوت ثابت کرده است. وقتی سلیقه سینمایی جدیدی وارد یک ژانر شود طبعا محصول کار نیز اثری نو و خلاقانه خواهد بود.

«تنگه ابوقریب» حاصل نگاه منحصر به فرد و کارگردانی باهوش و حرفه ای به کارزار جنگ است که به گفته خودش برگرفته از تماشای آثار مستند و تحقیق مطالعاتی است. آنچه برای مخاطبی که با سینمای این کارگردان آشناست، جذاب بنظر میرسد خلق قهرمان توسط اوست. توکلی پیش از این در فیلم هایش با بن‌مایه‌های فلسفی و نگاه پوچ گرایانه به سبکی نو در سینمای ایران و بخصوص در زمینه سینمای اقتباسی رسیده بود اما کارگردان در «تنگه ابوقریب» با چرخشی جالب موفق به خلق اثری حماسی مملو از قهرمان‌های زمینی و دوست داشتنی می‌شود.

 

توکلی با مهارتی دور از انتظار و مثال زدنی ماجرای مقاومت نیمروزه یک گردان را درست شش روز پیش از امضای قطعنامه پایان جنگ در منطقه ای به نام ابوقریب به تصویر می‌کشد. تنها ادعای فیلم توکلی به تصویر کشیدن حقیقت جنگ بدون ممیزی و شعار است. «تنگه ابوقریب» مخاطبش را به تماشای خودِ جنگ با همه خشونت و دردی که در آن می‌توان یافت دعوت کرده و در پایان او را حیرت زده کرده می‌کند.

 

*  عنوان مطلب برگرفته از یکی از دیالوگ‌های فیلم است.